Author Topic: II. ÜNİTE: MİLLÎ UYANIŞ: YURDUMUZUN İŞGALİNE TEPKİLER  (Read 1753 times)

Offline Sosyal Bilgiler1

  • Administrator
  • Usta Öğretmen
  • *****
  • Posts: 2921
II. ÜNİTE: MİLLÎ UYANIŞ: YURDUMUZUN İŞGALİNE TEPKİLER
« on: Kasım 10, 2015, 10:24:27 ÖÖ »
II. ÜNİTE: MİLLÎ UYANIŞ: YURDUMUZUN İŞGALİNE TEPKİLER
1.) I.Dünya Savaşı öncesi dünyayı etkileyen olaylar nelerdi?
*I.Dünya Savaşı öncesi dünyayı etkileyen 2 önemli gelişme vardı:                                                                  1. Sanayi İnkılâbı (1750) ile başlayan Sömürgecilik. 2. Fransız İhtilalı(1789) ile ortaya çıkan Milliyetçilik.
2.) Panslavizm politikası hakkında bilgi veriniz.
*Rusların Slav ırkından olanları birleştirme politikasıdır. Bu politika balkanlarda yaşayan ulusların Osmanlıya karşı ayaklanmalarında etkili olmuştur. Ayrıca Ruslar ile Avusturya-Macaristan İmparatorluğunu karşı karşıya getirmiştir.
3.) Üçlü İttifak Devletlerini yazınız?
*Almanya, Avusturya-Macaristan, İtalya
4.) Üçlü İtilaf Devletlerini yazınız.
*İngiltere, Fransa, Rusya
5.) Dünya Savaşı’nın Sebepleri Nelerdir?
*1- Sanayi inkılâbının getirdiği sömürgecilik yarışı, 2- Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik akımı
3- Bütün dünyadaki silahlanma yarışı, 4- Rusya ve Avusturya arasındaki Balkanlar çekişmesi (Panslavizm)
5- Almanya ile Fransa’nın sınır anlaşmazlığı (alsas-loren)
6.) Osmanlı Devleti’nin Savaşa Girme Sebepleri Nelerdir?
*1- Son zamanlarda kaybedilen toprakları geri almak, 2- Almanya’nın kesin savaşı kazanacağına inanılması
3- Kapitülasyon ve Düyun-u Umumiye’den kurtulmak, 4- Siyasi yalnızlıktan kurtulmak istemesi.
7.) Almanya'nın Osmanlı Devleti'ni Savaşın İçine Çekmek İstemesinin Nedenleri Nelerdir?
*1- Avrupa’daki savaş yükünü hafifletmek,(Savaşı geniş alana yaymak) 2- Osmanlı Devleti'nin jeopolitik konumundan yararlanmak,(Boğazlar,ticaret yolları üzeri olması vb..) 3- Halifenin dini ve siyasi gücünü kullanabilmek, 4- İtilaf devletlerinin Rusya’ya ulaşmasını önlemek,5- Osmanlının ordusundan faydalanmak.
8.) Osmanlı 1.dünya savaşında hangi cephelerde savaşmıştır?
*1-Kafkas cephesi = Rus, 2- Irak-İran = İngiltere, 3-Kanal-Sina-Suriye-Filistin = İngiltere,4-Hicaz-Yemen = İngiltere-Arap, 5-Çanakkale = İtilaf Devletleri, 6-Galiçya- Makedonya ve Romanya cepheleri ( İttifak grubuna sınırlarımız dışında yardım ettik)
9.)İtilaf devletlerinin Çanakkale Cephesini açmalarının sebepleri nelerdir?
*1-Rusya’ya yardım götürmek. 2-İstanbul’u alarak Osmanlı’yı savaş dışı bırakmak. 3-Tarafsız balkan devletlerini kendi yanında savaşa çekmek istemiştir.
10.) Çanakkale Savaşı’nın sonuçları nelerdir?
*1-Yardım alamayan Rusya’da rejim değişti ve savaştan çekildiler. 2-1.dünya savaşı uzadı.
3-Bulgaristan savaşa girdi. 4-M. Kemal kazandığı başarılarla kurtuluş savaşında lider oldu.
5. I.Dünya Savaşı’nda başarılı olduğumuz tek cephedir.
11.) Mondros Ateşkes Antlaşması nerede, ne zaman, kimler arasında imzalandı?
*Limni adasının Mondros Limanında, 30 Ekim 1918’de, Osmanlı devleti adına Bahriye Nazırı Rauf  Bey ile İtilaf devletleri adına İngiliz Amiral Calthorpe arasında imzalandı.
12.) I.Dünya Savaşı Sonunda İmzalanan Barış Anlaşmaları Nelerdir?
*Almanya-Versay, Avusturya-Sen Jermen, Bulgaristan-Nöyyi, Macaristan-Triyanon, Osmanlı- Sevr Ant.
13.)Mondros’un önemli maddeleri nelerdir?
*1. Boğazlar, haberleşme istasyonları, demiryolları, limanlar, itilaf dev¬letleri tarafından denetim altına alınacak.
AMAÇ: Şehirlerarasındaki irtibatı koparmak, Anadolu ile Rumeli arasındaki toprak bütünlüğünü engellemek ve tekrar birlik olmayı önlemek
2. Osmanlı orduları terhis edilecek, cephedeki askeri birlik¬ler itilaf devletlerine teslim olacak.
AMAÇ: Osmanlıyı savunmasız bırakmak ve işgallerde herhangi bir direnişle karşılaşmamak
3.En tehlikeli maddesi 7. maddedir. Buna göre itilaf devletleri güvenliklerini tehdit eden bir durum ortaya çıkarsa is¬tedikleri yerleri işgal edebileceklerdi.(Bu madde, Anadolu'yu işgallere açık hale getirmiştir.)
4.Tehlikeli olan bir diğer madde de 24. maddedir. Buna gö¬re; Vilayeti sitte'de (Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ—Si¬vas-BESDEV) karışıklık çıkarsa itilaf devletleri bu yerleri de işgal edebile¬ceklerdi.
AMAÇ: Bu madde doğuda bir Ermeni devletinin kurulmasına imkân hazırlayan özellik taşımaktadır.
14.) Mondros Ateşkesi’nin önemi nedir?
*Bu antlaşma ile Osmanlı devleti, kağıt üzerinde siyasi varlığını hukuken sürdürebilmesine rağmen, fiilen sona ermiştir.

15.) Wilson İlkeleri nedir?
*1.dünya savaşının bir an önce ve düzenli şekilde bitmesi amacıyla ABD Başkanı Woodrow Wilson’un yayınladığı 14 maddelik bildiridir. Buna göre:
1-Devletler kendi aralarında  gizli anlaşmalar yapmayacaklar, her şey açık olacak.
2-Savaş sonunda yenen devletler yenilenlerden toprak ve para almayacaklar.
3-Devletlerin toprak bütünlüklerini ve bağımsızlıklarını korumak için cemiyet-i akvam kurulacak.
4-Osmanlı Devleti’nin Türk olan bölgelerinin  egemenliği tanınacak.
ancak, Türk olmayan bölgelere kendi kendilerini yönetme hakkı tanınacak.
5-Boğazlar bütün milletlerin gemilerine açık olacak, bu durum uluslararası garanti altında olacak.
16.) 18 Ocak 1919’da toplanan Paris Barış Konferansı’nın toplanma amacı nedir?
* I.dünya savaşının ateşkes antlaşmaları ile bitmesinden sonra barış antlaşmaları taslağı hazırlama ve aralarındaki sorunları çözmek için toplandı.
17.) Paris Barış Konferansında alınan belli başlı kararlar nelerdir?
*1-itilaf devletlerin katılımı ile “milletler cemiyeti” kuruldu. 2-yenilen devletlere imzalatılmak üzere ağır anlaşma taslakları hazırlandı. 3-halkının çoğunluğunun Rumlardan oluştuğu iddia edilen İzmir ve çevresinin yunanlılara verilmesi kararlaştırıldı.
18.) İzmir ne zaman, kim tarafından işgal edilmiştir?
*15 Mayıs 1919’da İngiliz ve Fransız donanmasının koruması altında Yunan ordusu İzmir’e asker çıkararak işgale başlamıştır.
19.) İzmir’in işgalinin kurtuluş savaşındaki önemi nedir?
*1-yunan ordusunun katliamlarına karşı, kuvay-ı milli- ye birlikleri kuruldu. düzenli ordu kurulana kadar, silahlı direnişi bu birlikler gerçekleştirdi.
2-Reddi-i İlhak Cemiyeti, Batı Anadolu’daki direnişi yönetmeye başladı. Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri’ni toplayarak “batı cephesini kurdu.
3-Anadolu’nun değişik yerlerinde İzmir’in işgalini protesto etmek amacıyla mitingler düzenlendi. böylece İzmir’in işgali, ulusal bilincin canlanmasında etkili oldu.
20.) Amiral Bristol Raporu nedir? Rapor’da yer alan konular nelerdir?
*İzmir’in işgaline tepkiler nedeniyle itilaf devletleri bölgedeki işgali yerinde izlemek üzere bir heyet oluşturdu. bu heyetin hazırladığı rapor, “Amiral Bristol Raporu” olarak milli mücadele’deki yerini aldı.
— yunanlılar Paris Barış Konferansı’nda itilaf devletlerini yanlış bilgilendirmiştir.
— İzmir bölgesinde Rumların çoğunlukta olduğu iddiası yalandır. bölgede Türkler çoğunluktadır.
— Bölgedeki Hıristiyanların katledildiği şeklindeki yunan iddiaları asılsızdır.
— Batı Anadolu’da yunan ordusu katliamlar yapmıştır.
— yunan ordusu derhal geri çekilmeli ve yerine itilaf kuvvetleri gönderilmelidir.
21.) Azınlıkların kurduğu cemiyetler nelerdir?
*1. Mavri mira cemiyeti 2.Pontus-Rum cemiyeti 3.Etnik-i eterya cemiyeti  4.Taşnak-Sütyun ve Hınçak
22.) Azınlık cemiyetlerinin genel özellikleri nelerdir?
*1-Osmanlı Devleti’nin parçalanmasını ve bağımsız devletler kurmayı amaçlamışlardır.
2-İtilaf devletlerinin işgallerine zemin hazırladıkları için  desteklenmişlerdir.
3-Kamuoyunun tepkisini çekmemek için Wilson İlkelerine göre hareket ettiklerini savunmuşlardır.
23.) Milli varlığa düşman cemiyetler nelerdir?
* Bu cemiyetler Türkler tarafından kurulan ancak milli mücadeleye düşman olan, Saltanat ve hilafet yanlısı, İşgallerin kolaylaştıran cemiyetlerdir.Başlıcaları;
1. Sulh ve selamet-i Osmaniye fırkası 2.Hürriyet ve itilaf fırkası 3.İslam teali-i cemiyeti 4.Kürt teali cemiyeti
5.İngiliz muhipleri cemiyeti 6.Wilson ilkeleri cemiyeti
24.) Milli (yararlı) cemiyetleri yazınız.
*1.Trakya - paşaeli müdafaa-i hukuk cemiyeti 2.İzmir müdafaa-i hukuk cemiyeti
3.Redd-i ilhak cemiyeti 4.Kilikyalılar cemiyeti 5.Trabzon müdafaa-i hukuk-u milliye cemiyeti
6.Milli kongre cemiyeti 7.Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, 8. Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti
25.) Milli (Yararlı) cemiyetlerin genel özellikleri nedir?
*1-Bulundukları bölgenin Türklere ait olduğunu, bu nedenle işgallerin haksızlığını dünya kamuoyuna duyurmayı amaçlamışlardır
2-İşgalci devletlerin, azınlık cemiyetlerinin ve İstanbul Hükümeti’nin faaliyetlerine karşı mücadele etmişlerdir                                        3-Birleştirici bir liderden yoksun olmaları nedeniyle bölgesel kurtuluşu savunmuşlardır.                                                                  4-Önceleri basın - yayın yoluyla direnişi yönlendirmeye çalışmışlar, bunun yanında silahlı direnişe de destek vermişlerdir.                                                                               5-Sivas Kongresi’nde “Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adı altında birleştirilmişlerdir.

26.) Kuvayımilliye nedir? Niçin kurulmuştur?
*Türk vatanını düşman işgalinden korumak amacı ile kurulmuş, gönüllülerden oluşan küçük silahlı direniş örgütleridir. *1- Yapılan işgallerin haksız gerekçelere dayanmasına rağmen önlenememesi
2-İstanbul hükümetinin işgalleri önlemekte ve halkı korumakta yetersiz kalması
3-Osmanlı ordularının büyük bir kısmının terhis edilmiş olması. İlk direnişini Hatay Dörtyol’da Fransızlara karşı gerçekleştirmiştir.
27.) Mustafa Kemal, hangi unvan ile ne zaman Samsun’a çıkmıştır?
* 9.Ordu Müfettişi unvanı ile 19 Mayıs 1919’da çıkmıştır.
28.) Havza Genelgesinin( 28 Mayıs 1919)  önemi nedir?
*1. Mustafa Kemal bu genelge ile halkın işgallere tepki göstermesini ve böylece milli bilincin uyanmasını sağlamak istemiştir.
2. Bu genelge, milli mücadele döneminde yayınlanan ilk ulusal genelgedir.
29.) Amasya Genelgesinin( 22 Haziran 1919) milli mücadeledeki  önemi nedir?
*1-Milli mücadelenin gerekçesi, yöntemi ve amacı ilk kez belirtilmiştir.
2-İlk kez “ milli egemenlikten”  bahsedilmiştir.
30.) Erzurum Kongresi (23 Temmuz-7 Ağustos 1919) nasıl bir kongredir?
*Amacı, toplanış şekli bakımından bölgesel bir kongre olmasına rağmen aldığı kararlar bütün yurdu ilgilendirdiği için ulusal bir kongredir.
31.) Ülke Genelindeki milli cemiyetler Sivas Kongresinde hangi isim altında birleştirildi?
*“Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti”
32.) Sivas Kongresi, nasıl bir kongredir?
* Sivas Kongresi, her yönüyle ulusal bir kongredir.
33.) Amasya Görüşmelerinin önemi nedir?
*İstanbul hükümeti görüşmelere katılmakla temsil heyetinin varlığını tanımış oldu.
34.) “ Manda ve Himaye” demektir?
* Bazı devletler kendini yönetecek seviyede değildir. Bu devletler, kendi kendini yönetecek seviyeye gelinceye kadar güçlü bir devletin emri altında olacaktır. İngiltere ve Fransa, Wilson İlkelerinde yasaklanan sömürgeciliği devam ettirmek için sömürgeciliğe yeni bir kılıf uydurarak bu sistemi ortaya atmışlardır. Bu sistem bağımsızlığa aykırıdır. İlk olarak Erzurum Kongresinde gündeme gelmiş ancak reddedilmiştir. Sivas Kongresinde tekrar gündeme gelmiş ama bu kez son ve kesin olarak reddedilmiştir. Bir daha gündeme gelmemiştir.
35.) Neden Ankara  milli mücadelenin merkezi kabul edilmiştir?
*1-Batı cephesine ve İstanbul’daki Mebusan Meclisine yakın olması 2-Ulaşım ve haberleşme kolaylığı                      3-İşgal altında olmaması, güvenli olması
 36.) Misak-ı Milli kararları ne zaman, nerede alınmıştır?
* 28 Ocak 1920 tarihinde, son Osmanlı Meclisi’nde (Mebusan Meclisi) alınmıştır.
37.)  İlk T.B.M.M ( 23 Nisan 1920) açılmasının önemi nedir?
*Milli egemenliğe dayalı yeni bir devletin temelleri atılmıştır.
38.) TBMM’YE karşı ayaklanmalar çıkmasının nedenleri nelerdir?
*1-Devlette yaşanan otorite boşluğu 2-İstanbul  hükümeti ve itilaf  devletlerinin kışkırtmaları
3-Bazı Kuva-yı Milliyecilerin halktan zorla para toplamaları, ceza vermeleri ve düzenli orduya katılmak istememeleri 4-Bir kısım yöneticilerin milli mücadelenin önemini anlayamamış olmaları
39.) TBMM 29 Nisan 1919’da Hıyanet-i Vataniye Kanunu neden çıkarmıştır?
*Kendisine karşı çıkarılan ayaklanmalara bir tedbir amacıyla çıkarmıştır. Bunun için İstiklal Mahkemeleri de kurulmuştur. 
40.) Sevr Antlaşmasının önemi nedir?
*1-İtilaf Devletleri ile Osmanlı arasında 10 Ağustos 1920’de imzalanmıştır. Son Osmanlı Mebuslar Meclisini dağıttıkları için bu antlaşma meclis tarafından onaylanmadığından hiçbir hukuki geçerliliği yoktur.
2-Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti  yok sayılmıştır. İtilaf  devletleri Osmanlı Devletini paylaşmışlardır.
3-Vatanın kurtulması için milli mücadeleden başka yol olmadığı anlaşılmıştır. Kurtuluş Savaşı adeta bu antlaşmayı uygulatmamak için yapılmış bir savaştır.
.