Anasayfa 2 Ders Notları 2 Halifeliğin kaldırılma nedenleri ve sonuçları

Halifeliğin kaldırılma nedenleri ve sonuçları

Halifeliğin Kaldırılma Nedenleri
1. Saltanatın kaldırılması ve Vahdettin’in ülkeyi terk etmesinden sonra TBMM, Abdülmecit Efendi’yi halife seçti. Çünkü kamuoyu henüz halifeliğin kaldırılmasına hazır değildi. Ama Cumhuriyet’in ilanı ve devlet başkanının seçilmesi ile halifeliğin rolü kalmamıştı.
2. Saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyet’in ilanından sonra eski rejim taraftarlarının ve devrimlere karşı olanların sığınabilecekleri tek güç olarak halifelik kalmıştı.
3. Bazı TBMM üyeleri, halifeyi milletin üstünde görmeye başlamışlar, “TBMM halifenin, halife de TBMM’nindir” şeklinde propagandalara girişmişlerdi.
4. Halifelik makamı, Milliyetçilik ve Ulusal Egemenlik anlayışına ters düşmekteydi.
5. Türkiye, çağdaşlaşma yolunda olduğuna ve laikliği amaçladığına göre halifeliğin böyle bir rejimde yeri yoktu.
6. Abdülmecit Efendi, zamanla padişah gibi davranmaya, hatta saltanat için propaganda yapmaya başlamıştı.
1 Kasım 1922’de saltanat ve halifelik birbirinden ayrılarak saltanat kaldırıldı ve halifeliğin yetkileri dinî konularla sınırlandırıldı. Vahdettin’in ülkeyi terk etmesinden sonra, Osmanlı sülâlesinden Abdülmecit Efendi, TBMM tarafından halife seçildi. Kendisine sadece Müslümanların halifesi unvanını kullanması bildirildi. Halife olan Abdülmecit Efendi’nin, zamanla hükümetin talimatlarının dışına çıktığı görüldü. Kendisini devlet başkanı gibi görmeye başladı. Bu durum ise yeni rejim için bir huzursuzluk kaynağı oluyordu. Buna karşı derhal tedbir alınması gerekiyordu. Ayrıca Türkiye’de gerçekleştirilmesi düşünülen inkılâpların yapılabilmesi için halifeliğin kaldırılması zorunlu idi.
Bu sebeplerden dolayı 3 Mart 1924’te TBMM’de kabul edilen bir kanunla halifelik kaldırıldı. Aynı gün;
Tevhid-i Tedrisat Yasası (Eğitim-Öğretimin birleştirilmesi) çıkarıldı.
Şer’iye ve Evkaf Vekâleti (Şeriat İşleri ve Vakıflar başkanlığı) kaldırılarak yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu.
Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti kaldırıldı. Böylece Genel Kurmay Başkanlığı’nın hükümet ve siyaset dışına çıkması sağlandı.
Osmanlı hanedan üyelerinin ülke sınırları dışına çıkarılması kararlaştırıldı.

Halifeliğin Kaldırılmasının Sonuçları
• Laikliğe geçişin en önemli adımı gerçekleşti.
• Yapılacak inkılâpların önündeki en büyük engel ortadan kaldırıldı.
• Türkiye’de ümmetçilik anlayışları sona erdi, ulusal egemenlik daha da güçlendi.
• Eski rejim karşıtları önemli bir dayanaklarını kaybettiler.
• Cumhuriyet rejiminin temelleri sağlamlaştırıldı.
• Milliyetçiliğin temelleri güçlendirildi.
• Bağımsız bir dış politika izlenmesine zemin hazırlandı.

Hakkında Veli Kuzu

15 yorum

  1. güzel olmus yapanlara teşekkürler :)

  2. YA GÜZEL AMA ÇOK UZUN BİRAZ DAHA KISA YAZAMAZ MISINIZ ?:)

  3. Güzelde keşke dha ayrntya grseydi ama ynede yrdmcı oldu proje ödewime

  4. emeği geçen herkese çok teşekkür

  5. bence hiçte uzun değil tam taktir emeği geçen herkesin eline sağlık sunumuma çook yardımcı oldunuz!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.

x

Check Also

Öğretmenler Günü Program, Şiir, Konuşma ve Orotoya

………………………… İLKOKULU/ORTAOKULU 24 KASIM ÖĞRETMENLER GÜNÜ KUTLAMA PROGRAMI   1–  Açılış, 2-  ...

KPSS 27 yıllık CHP iktidarının sona erdikten sonra hangi parti gelmiştir. Cevabı

KPSS 27 yıllık CHP iktidarının sona erdikten sonra hangi parti gelmiştir. Cevabı ...