Anasayfa 2 Ders Notları 2 OSMANLI DEVLETİ -İRAN İLİŞKİLERİ

OSMANLI DEVLETİ -İRAN İLİŞKİLERİ

OSMANLI-İRAN İLİŞKİLERİ.

Yükselme Dönemi.

-II.Bayezid zamanında İran Anadolu`da şiilik faaliyetlerine başladı.1511`de Şahkulu Ayaklanması çıkartıldı.

-Yavuz Sultan Selim zamanı 1514`de Çaldıran Savaşı yapıldı.

-Kanuni Sultan Süleyman zamanında İran`a üç sefer yapıldı:Irakeyn,İran,Nahçıvan seferleri.Bu seferler sonunda 1555`de Amasya Antlaşması yapıldı.Bu antlaşma;Safeviler-İran-ile yapılan ilk antlaşma olması bakımından  önemlidir.

Duraklama Dönemi.

-III.Murat zamanında hiçbir sebep yokken İran`a savaş açıldı.Yaşlı sadrazam Sokullu Mehmet Paşa önlemeye çalıştıysa da başaramadı.Bu savaş;1578`de başlayıp,1590`da Ferhat Paşa Antlaşması ile son buldu.Buna göre: Osmanlılar,Azerbaycan,Gürcistan,Luristan ve Dağıstan bölgelerine sahip oldular.Böylece Osmanlı Devleti Doğu`da en geniş sınırlarına ulaştı.

1603-1612 arasında ikinci İran Savaşları yapıldı.Nasuh Paşa Antlaşması ile sonuçlandı.Buna göre:Ferhat Paşa Antlaş ması ile alınan yerler İran`a geri verildi.

1615-1618 arasında yapılan üçüncü sefer,Serav Antlaşması ile sonuçlandı.Buna göre:Nasuh Paşa Antlaşması maddeleri tekrar kabul edildi.

1623-1639 arasında IV.Murat,iki ayrı sefer yaptı.Sonunda Kasr-ı Şirin Antlaşması yapıldı.Buna göre:Revan İran`da,Bağdat ve Irak Osmanlılarda kaldı.Bu antlaşma Bugünkü Türkiye-İran Sınırını belirlemesi bakımından önemlidir.

Gerileme Dönemi.

-Lale Devrinde İran`a:

1.İrandaki şii yönetimin baskı ile şiileştirmek istediği sünni müslümanların Osmanlılardan yardım istemeleri,

2.Afganistandaki sünni müslümanların İran`a karşı ayaklanarak Afganistan Devletini kurmaları,

3.İran`ın bu karışık durumundan yararlanmak isteyen Rusya`nın harekete geçmesi,

4.Osm.lıların Rusların bu hareketine karşı doğu sınırlarını emniyet`e almak istemeleri nedenleri ile İran`a sefer yapıldı.

1722-1724 yılları arasında yapılan bu seferler sırasında bir Osmanlı-Rus savaşı ihtimali belirince Fransa`nın araya girmesi ile Osmanlılarla Ruslar arasında antlaşma yapıldı.Yapılan 1724 Istanbul Antlaşması`na göre:Kuzeybatı İran,Dağıstan ve Hazar kıyıları Ruslarda;Gence,Karabağ,Revan ve Tebriz Osmanlılarda kaldı.

1730`da Afganistan`a karşı başarı kazanan İran;Osmanlı ve Rusların aldığı yerleri geri almak için hareket`e geçti.Ve Osmanlılardan Tebriz,Hemedan ve Kirmanşah`ı geri aldı.Hatta bu duruma seyirci kalan III.Ahmet ve Sadrazam Nevşe hirli Damat İbrahim Paşa`ya karşı zaten diş bileyen halk,bunu bahane ederek Patrona Halil başkanlığında ayaklandı.

I.Mahmut zamanında;1730`da İran`a yeniden savaş açıldı.İran barış istedi.1732`de Ahmet Paşa Antlaşması imzalandı.Buna göre: Tebriz,Kirmanşah ve Hemedan İran`da;Tiflis,Dağıstan ve Gence Osmanlılarda kalacaktı.

I.Mahmut zamanında İran`ın Irak`ı ele geçirmek için yaptığı saldırı nedeniyle 1743-1746 arasında yeniden savaş başladı.1746`da Tahran yakınlarında Kerden denilen yerde yapılan antlaşmaya göre:IV.Murat zamanında yapılan Kasr-ı Şirin antlaşması maddeleri aynen kabul edildi.

Hakkında Veli Kuzu

4 yorum

  1. Teşekkürler

  2. osmanlı – iran ilişkilerinde karlı çıkan ülke hangi ülkedir?

  3. çok güzel bir ders çalışınn bence de..

  4. Son Retweetdeki fotoğraftan belli yani. Türkçe Dersi alıyorlar :D::D:D

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.

x

Check Also

KPSS 27 yıllık CHP iktidarının sona erdikten sonra hangi parti gelmiştir. Cevabı

KPSS 27 yıllık CHP iktidarının sona erdikten sonra hangi parti gelmiştir. Cevabı ...

2016 kpss ortaöğretim önlisans ortaöğretim düzeyi soru kitapçığı ve cevap anahtarı

Kamu kurumlarına lise düzeyinden memur seçmek için yapılan kpss ortaöğretim sınavı bugün ...