OSMANLI DEVLETİNDE YENİLİK (ISLAHAT) HAREKETLERİ

Temmuz 12, 2009 | Veli Kuzu

OSMANLI DEVLETİNDE YENİLİK (ISLAHAT) HAREKETLERİ:
Osmanlı Devleti 18.yy’dan itibaren Avrupa’nın gerisinde kaldığını anlamış ve batı tarzında yenilikler yapmaya başlamıştır. ıslahat =yenilik anlamına gelir. Osmanlı devletinde yenilik hareketleri şu alanlarda olmuştur: *yönetim, *ordu, *eğitim, *ekonomi, *kültür. Osmanlı devletinde yenilik hareketleri şu padişah dönemlerinde olmuştur :
III.SELİM DÖNEMİ: Bu dönemde yapılan yenilik hareketlerinin genel adı NİZAM-I CEDİT’TİR. III. selim dönemindeki bazı yenilikler şunlardır :
* Avrupa’da sürekli elçilikler kuruldu. *kara mühendishanesi kuruldu.(mühendishane-i berr-i hümayun) *yerli malı ürünler kullanılması teşvik edildi.
* NİZAM-I CEDİT adlı ordu kuruldu. * nizam-ı cedit ordusunun ihtiyaçları için İRAD-I CEDİT hazinesi oluşturuldu.
Not: III. Selim dönemi Kabakçı Mustafa ayaklanması ile sona erdi.(1807)
II. MAHMUT DÖNEMİ YENİLİKLERİ:
ASKERİ ALANDA YÖNETİM ALANINDA EĞİTİM-KÜLTÜR ALANINDA

• 1826- YENİÇERİ OCAĞI kaldırıldı. Devlet otoritesine karşı koyan yeniçeri ocağının kaldırılmasıyla padişah otoritesi güçlendi.
• Yeniçeri ocağı yerine ASAKİR-İ MANSURE-İ MUHAMMEDİYE adlı ordu kuruldu.
• Orduya subay yetiştirmek için: HARP OKULU açıldı.
• Ordunun doktor ihtiyacı için: TIBBİYE açıldı. *Divan kaldırıldı yerine NAZIRLIKLAR(BAKANLIKLAR) kuruldu.
*tımar sistemi kaldırıldı yerine devlet memurlarına maaş bağlandı.
*Askeri amaçlı ilk nüfus sayımı yapıldı.
*POSTA VE POLİS teşkilatı kuruldu.
*Devletin aldığı kararları yayımlamak için ilk resmi gazete TAKVİM-İ VEKAY-İ çıkarıldı.
*devlet memurlarına ceket, pantolon, fes giyme zorunluluğu getirildi.
*divan-ı ahkam-ı adliye adlı yardımcı danışma meclisi kuruldu.
*İstanbul’da ilköğretim zorunlu hale getirildi.
*Avrupa-i tarzda okullar açılmış ve Avrupa’ya öğrenciler gönderilmiştir.
*medreselerin yanında batılı tarzında eğitim veren okullar açıldı.
*ortaokul düzeyinde olan RÜŞTİYELER açıldı.
NOT: II. Mahmut döneminde ayrıca ekonomik gelişme için yerli malı kullanımı teşvik edilmiş; kumaş ve deri atölyeleri açılmıştır.

ABDÜLMECİT DÖNEMİ YENİLİK HAREKETLERİ:
Abdülmecit dönemindeki en önemli yenilikler TANZİMAT VE ISLAHAT FERMANLARI’NIN yayımlanmasıdır. Bu fermanların yayınlama nedenleri şunlardır:
*Avrupalı Devletlerin Osmanlı devletinin içişlerine karışmasını önlemek *Osmanlı devletinde yaşayan tüm halkların haklarını korumak *Osmanlı devletinin parçalanmasını önlemek.
TANZİMAT FERMANI(GÜLHANE HATT-I HÜMAYUNU)
YAYINLANMA TARİHİ: 1839 (Mustafa reşit paşa tarafından hazırlandı) ISLAHAT FERMANI
YAYINLANMA TARİHİ: 1856
ÖNEMLİ MADDELERİ:
*Herkes kanunlar önünde eşittir.
*Tüm Osmanlı halkının ırz, namus,mal ve can güvenliği devletin güvencesi altına alınacaktır.
*Herkesten gelirine göre vergi alınacaktır.
*Herkes mal ve mülk hakkına sahiptir; bunları miras bırakabilir.
*Mahkemeler herkese açık olacak; kimse yargılanmadan cezalandırılmayacaktır. ÖNEMLİ MADDELERİ:
*Azınlıklara din ve mezhep özgürlüğü tanınacak, kilise ve okul açmalarına izin verilecek.
*Gayrimüslimleri(Müslüman olmayan) küçük düşürecek ifadeler kullanılmayacak.
*Gayrimüslimlerde Müslümanlar gibi devlet memuru olabilecek.
*Azınlıklar askerlik hizmetlerini bedelli olarak yapabileceklerdir.
TANZİMAT FERMANIN ÖNEMİ:
*Bu ferman ile padişah ilk kez kanun gücünün üstünlüğünü kabul etmiştir. hukukun üstünlüğü ilkesi kabul edilmiştir. Bu ferman anayasacılık hareketlerinin ilk adımı sayılır.
*can ve mal güvenliği, mülkiyet hakkı yasal güvence altına alındı.
*Bu dönemde batılı aydın ve devlet adamları yetişmiştir.
*Avrupa hukuk kurallarına göre yargılama yapan mahkemeler kuruldu.
*Osmanlı devleti Tanzimat ile birlikte batılılaşma yönünde önemli bir adım attı.

ISLAHAT FERMANININ ÖNEMİ:

 

*Bu ferman ile daha çok gayrimüslimlerin yani Hristiyan, Yahudi gibi azınlıkların hakları düzenlenmiştir.
*Azınlıklara devlet memuru olma hakkı verilmiştir.
*Azınlıklara verilen geniş haklar Müslüman halkın tepkisini çekmiştir.

“OSMANLI DEVLETİNDE YENİLİK (ISLAHAT) HAREKETLERİ” için 55 cevap

  1. Betül tekin diyor ki:

    herkes performans ödevi diye yapıyor bizim Fatma yiğit sosyal hocası ödev veriyor bu arada site çok güzel işime yaradı emeği geçen herkese teşekkürler biraz kıs olsa olurdu çünkü bizim hoca anca bunları ödev veriyor performans verse bu bile kısa neyse her şey bahane SİTE ÇOK GÜZEL HERKESE TAVSİYE EDERİM

  2. gül diyor ki:

    güzel anlatmıssınız saolunnnnnnnn

  3. zaza12 diyor ki:

    çok iğrenç ya len

  4. zaza12 diyor ki:

    çok pardon güzel olmuş

  5. sayn diyor ki:

    güzel ama zaza12 den nefret ettim yeni kuşağı rezil etti yahu şikayetçiyim

  6. sayn diyor ki:

    az daha eklerseniz sevinirim performans var rafıklarrrrrrrrrrrrrr

  7. melis diyor ki:

    harika bir anlatım saoooluuun

  8. bursalı diyor ki:

    güzel anlatmışsınız

  9. Çokgüzel çok hoş
    bizim sosyal öğr salm hoca çok byndi

  10. Ahmet Burak diyor ki:

    Teşekkürler ortalamamı bu site sayesinde düşürmüyorum :D

Bir Cevap Yazın