Başlangıç | Ders Notları | Osmanlı Yöneticileri (Divan-ı Hümayun)

Osmanlı Yöneticileri (Divan-ı Hümayun)

Osmanlı Devlet Yönetimi
Osmanlı Devleti mutlak monarşi ile yönetilirdi. Devletin başında Osmanlı soyundan gelen bir padişah bulunurdu.
Hükümdarlık babadan oğla geçerdi.
Osmanlı hükümdarları; Bey, Padişah, Gazi, Han, Hakan, Sultan, Hünkâr, Hüdavendigar gibi unvanlar kullanırlardı.
Padişahlar, Yavuz Sultan Selim’den itibaren “halife” unvanını da kullanmaya başladılar.
Padişah çocuklarına “çelebi” veya “şehzade” denilirdi.
Şehzadeler sancaklara atanır ve yanlarına “lala” adı verilen bir öğretmen verilirdi.
Hükümdarlık alameti; adına hutbe okutmak ve para bastırmaktı.
Divan-Hümayun (Divan): Devletin önemli işlerinin görüşülüp karara bağlandığı kuruldur. Divan bir danışma organıdır, yani son söz padişaha aittir. Divan’ın başkanı padişahtı. Divan’a Fatih Sultan Mehmet Dönemi’nden itibaren sadrazamlar (Veziriazam) başkanlık etmiştir. Divan Orhan Bey döneminde kurulmuş, II. Mahmut tarafından kaldırılarak yerine nazırlıklar (bakanlıklar) kurulmuştur. Divan bugünkü Bakanlar Kurulu gibi çalışırdı.
Divan Üyeleri
Sadrazam (Veziriazam)
Padişahtan sonra en yetkili devlet adamı, padişahın vekilidir.
Büyük devlet memurlarını atama, ilerletme, görevden alma yetkisine sahiptir.
Padişah sefere çıkmadığı zamanlarda orduya komuta ederdi.
Padişahın mührünü taşırdı.
Padişah adına sözlü ve yazılı emirler verirdi.
Sadrazam bugünkü “başbakan”ın görevini yürütürdü.
Vezirler
Bilgili ve değerli devlet adamlarıyla komutanlar arasından seçilirdi.
Sadrazamın verdiği görevleri yerine getirirlerdi.
Sadrazamdan sonra en yetkili kişilerdi.
Bugünkü “milletvekilleri” nin (Devlet Bakanı) görevini yürütürlerdi.

Kazaskerler
Adalet işlerine bakarlar, kadıların ve müderrislerin atama, ilerletme ve görevden alma işlerini yaparlardı.
Adalet, eğitim, kültür ve din işlerinden sorumlu Divan üyesiydi. Askeri davalara bakarlardı.
Anadolu ve Rumeli olmak üzere iki kazasker bulunuyordu. Rumeli Kazaskeri yetki bakımından daha üstündü.
Bugünkü “yargı” görevini yürütürlerdi.
Günümüzde “Adalet, Milli Eğitim ve Kültür Bakanı” karşılığındadır.
Defterdarlar
Maliye işlerine bakar, bütçeyi hazırlarlardı, devletin gelir ve giderlerini denetlerdi.
Anadolu ve Rumeli Defterdarı olmak üzere iki defterdar vardı. Rumeli’deki defterdar baş defterdardı.
Bugünkü “Maliye Bakanı” görevini yürütürlerdi.
Nişancı
Kanunları iyi bilir, gerektiğinde Divan’da açıklamalarda bulunurdu, eski ve yeni yasaların farklarını incelerdi.
Fethedilen toprakları gelirlerine göre ilgili defterlere kaydederdi.
Devletlerarası yazışmaları sağlardı.
Dirlikleri kaydeder ve dağıtımını yapardı.
Tapu ve kadastro işlerine bakardı, ele geçirilen toprakları tapu defterine geçerdi.
Yazışmalarda, ayrıca padişah ferman ve beratlarına padişahın “Tuğra” sını (imzasını) çekerdi.
Şeyhülislam
Ülkedeki din adamlarının, din işlerinin, medresenin ve ulemanın (bilim adamlarının) başı kabul edilirdi.
Devlet işlerinin, Divan’da verilen savaş, barış ve idam kararlarının, İslam dinine uygun olup olmadığına karar verirdi. Verdiği bu karara “fetva” denirdi.
Padişahlar ve sadrazamlar yapacakları işler için şeyhülislamdan fetva alırlardı.
Kuruluş döneminde Divan’ın asli üyesi olmayan şeyhülislam, Kanuni Dönemi’nde Divan’ın asli üyesi haline geldi.
I. Mahmut dönemine kadar, müftü diye anılmıştır.
Kaptan-ı Derya
Deniz kuvvetlerinin başkomutanı idi.
Donanma ve denizcilikle ilgili işlerden sorumluydu.
Yükselme döneminde Divan’ın asli üyesi oldu.
İstanbul’da kaldığı zamanlarda Divan toplantılarına katılırdı.
Günümüzde “Deniz Kuvvetleri Komutanı” karşılığıdır.
Yeniçeri Ağası
Yeniçerilerin komutanıydı. Divan’ın doğal üyesi sayılır ve görüşmelere katılırdı.
Yeniçeri Ağası, arz günü padişahın huzuruna çıkar ve yeniçeri ocağı hakkında bilgi verirdi.
İstanbul’un güvenliğinden sorumlu idi.
Reisü’l Küttap
Dışişlerinden sorumlu divan üyesidir.
Önceleri Nişancı’ya bağlı devlet memuru idi.
Günümüzde “Dışişleri Bakanı” karşılığıdır.

MAİL ABONELİĞİNE KATILIN

Subscribe to our mailing list and get interesting stuff and updates to your email inbox.

Hakkında: Veli Kuzu

Kontrol Ediliyor

Mesleğimi Nasıl Seçmeliyim

Mesleğimi Nasıl Seçmeliyim * Hangi mesleği seçmek istiyorsunuz? Neden? * İnsanlar, meslek seçerken nelere dikkat …

Haklarımız ve Sorumluluklarımız

Haklarımız ve Sorumluluklarımız Hak; bireylere hukuk düzenince tanınmış, yetki ve özgürlüklerdir. Ör; yaşama hakkı, seçme …

117 yorumlar

  1. süper saolunn bulamadığımı burda buldum teşekkürrrrrrrrrrrrrrrrrrr

  2. ssssssssssssssssssssssssssüüüüüüüüüüüüüüüüüüüüpppppppppppppppeeeeeeeeeeeeeeeeeeeerrrrrrrrrrrrrrr

  3. çOk t£$£KKüRl£R:))))

  4. kaynak nie yok ya….. allah allah hoca kaynak istiyo

  5. bu konu sadece bu kadar mııı???

  6. çok saolun çok yardımcı oldu bu site aradıklarımı buldum bu sitenin yöneticisi her kimse çok saolun

  7. ÇOK SAOLUN!

  8. gerçekten çok teşekkür ederim bu benim çok işime yarar

  9. ssppppppprrrrrr çok tşkkr ederim…

  10. çook saolsun site çok gsl. çok işime yaradı on numara

  11. site işte idare eder

  12. sosyal bilgilerden ve ödevlerinden nefret ediyorum….

  13. ay çok saolun yani site ssüüppeerr OLMUS

  14. FATİH SULTAN MEHMETİN HAYATI ne çok karışık dimi arkadaşlar

  15. ayyy çoook makbule geçti saolun akşam oldu daha yeni buldum yoksa sınavda kağıda bakakalıcaktım

  16. bence bu site çoooooooooooook iyi olmuş bütün sitelere baktım ama bir türlü bulamıştım arkadaşlarım önerdiler yarın performans ödevimi sunacağım sizlere çok teşekkür ederim:)

  17. Ödevimi Tamamladım Teşkkürler..

  18. saol işime yaradı,

  19. çok güzel

  20. bu çalışmayı kimler yaptıysa bıravo çooooooooook güzel

  21. BEN BÖYLE SİTELERDEN ÇOK MUTLUYUM ALLAH(C.C.)BU SİTEYİ KURANDAN ALLAH RAZIOLSUN

  22. saolunnn nasıl tşk.etsem qi.p

  23. oğuz yuşa yağmur

    çok sağolun yaa kimse bu sitenin kurucusu allah razı olsun

  24. sağolun teşekkürler

  25. muhammed aslan

    çok saolun sizin sayenizde 100 aldım!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  26. cok güzek hepsini okudum cok beyendim=)

  27. slm ne haber

  28. nilu nilu bum bum

    harika çok teşekkür

  29. çok teşekkür ederim çok işime yaradı
    çok sağ olun

  30. çok güzel anlatyoo teşekkür edrimm !!!!!!!!!
    :):):):):):):)

  31. tuğçe demiş ki

    perfonmans ödevimdi

  32. Sosyal bilgiler sosyal harika bir site

  33. performans ödewimdi

  34. performans ödevimdi saolun

  35. çok saolun performans ödevimdi

  36. saolun

  37. çapkın gossarlı

    yaw beg güzel yapmışlar siteyi tşkr

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.