Anasayfa 2 Ders Notları 2 PROBLEM ÇÖZME VE ARAŞTIRMA BECERİSİNİN ÖĞRETİMİ

PROBLEM ÇÖZME VE ARAŞTIRMA BECERİSİNİN ÖĞRETİMİ

Problem Çözme ve Araştırma Becerilerinin Öğretimi

Eğitimciler öğrenme sürecine farklı perspektiflerden bakmaktadırlar. Ba­zıları öğrenme sürecini bir ürün olarak bazıları da bir süreç olarak görmektedir­ler. Öğrenme sürecine bir ürün olarak bakıldığında, bilimsel araştırma sürecinin bir ürünü olarak ortaya konulan olgu, kavram ve genellemelerin öğrencilere su­nulması ve bu bilgilerin anlaşılması ön plana çıkmaktadır. Süreç odaklı yakla­şım ise problem çözme ve araştırma incelemeyi temele alarak, bilgi üretim sü­recine ağırlık vermektedir.

Bilgi diğer insanlarla ve çevreyle etkileşimimiz sonucu oluşur. Öğrenciler deneyimleriyle elde ettikleri bilgileri daha önce sahip oldukları ön bilgileriyle birleştirerek yeni bir Sosyal Bilgiler bilgisi oluştururlar (Sunal ve Haas, 2005). Bu süreç yaşam devam ettikçe sürer. Bu nedenle, öğrencilerin okuldan sonraki yaşama daha etkili bir şekilde hazırlanabilmeleri, onların okulda deneyimlerini bilgiye dönüştürme yollarını öğrenmesine bağlıdır.

Bilgi üretmenin temel yolu bilimsel araştırma sürecidir. Bilim adamları bu süreci kullanarak bilimsel bilgi üretirler. Bazı eğitimciler bu sürecin öğrenme süreci olarak ta kullanılması gerektiğini belirtmişlerdir. Bu sürece odaklanmış bir öğrenme eyleminin birden çok doğurgusu olacaktır. Öncelikle bu yaklaşım öğrenmenin kalıcılığını ve anlamlılığını artıracaktır. Öğrenme ve hatırlama ko­nusunda yapılan araştırmalar, öğrencilerin en iyi, öğrenme sürecine katılarak öğrendiklerini ortaya koymaktadır. Öğrenciler öğrenecekleri konuları bir prob­lem olarak algılayıp, onu yanıtlama amacıyla konuyu çalıştıklarında daha iyi öğrenmektedirler. Böylece öğrenme sürecine etkin olarak katılıp, araştırarak, inceleyerek öğrenen öğrenciler hem bir ürün olarak bilgiye değil bilgi üretme sürecine odaklanmakta hem de kendi kendine deneyimlerinden anlam çıkarmayı öğrenmektedirler (Gardner, Demirtaş ve Doğanay, 1997). Böylece bilginin an­lamlı olarak öğrenilmesinin ötesinde, yaşam boyu gerekli olacak araştırma ve problem çözme becerileri de kazanılmış olmaktadır.

Burada araştırma ve problem çözme süreci birlikte ele alınmıştır. Çünkü bu iki sürecin basamakları aynıdır. Ancak araştırma-inceleme yalnızca problem

çözmeyle sınırlı değildir. Problem çözme bir güçlüğü çözüme kavuşturmak için başvurulan bir düşünme stratejisidir (Sunal ve Haas, 2005). Öğrenciler araştır-ma-inceleme sürecini herhangi bir konuyu derinlemesine incelemek amacıyla da kullanabilirler. Örneğin, Japon kültürü hakkında bilgi edinmek isteyen bir öğ­renci, önce Japon kültürü hakkında neleri bilmek istediğini listeler. Daha sonra bununla ilgili tahminlerde bulunur. Tahminleriyle ilgili bilgi toplar, bu bilgileri analiz ederek sonuca ulaşabilir. Şimdi problem çözme ve araştırma-inceleme sürecinin aşamalarına biraz daha ayrıntılı bakalım.

Tablo 8.8. Problem Çözme ve Araştırma -İncelemenin Basamakları

Problemin hissedilerek önemli boyutlarının belirlenmesi ve tanımlanması.

Probleme olası çözüm yolları (dönenceler) önerilmesi.

Olası çözüm yollarına ilişkin bilgi toplanması.

Toplanan bilgilerin analiz edilmesi.

Sonucun formüle edilmesi.

Problemin hissedilmesi ve tanımlanması: Araştırma süreci bir problemin varlığıyla başlar. Ancak problemin varlığının algılanması gerekir. Öncelikle du­rumun bir problematik durum olarak algılanması gerekir. Bazen problem vardır ancak farkında olmayabiliriz. Bazen de bir problem farklı kişileri farklı şekilde etkilediği için farklı problem olarak algılanabilir. Örneğin, bir ırmak üzerinde baraj yapımı, köyleri ve arazileri baraj suları altında kalacak köylüler için başka, ırmaktan taşımacılıkta yararlanan köylüler için başka bir problem oluşturur. Daha sonra problemin herkes tarafından aynı şekilde anlaşılacak ve çözülebile­cek bir duruma getirilerek sınırlandırılması gerekir. Bu süreçte öğretmenin öğ­rencilere yardımcı olması beklenir. Örneğin, iklim ve insan ilişkileri konu ola­rak seçilmişse, problemi belirlemek ve sınırlandırmak için öğretmen gazeteler­deki kuraklık haberleri, sel taşkınları, çığ felaketi vb. haber ve resimleri sınıfa getirip tartışabilir.

Probleme olası çözüm yolları belirleme: Bu aşamada, belirlenen proble­me olası çözüm yolları önerilir. Bu çözüm yollan, o konuda bilinenler yardı­mıyla bilinmeyenleri tahmin etme işidir. Bilimsel araştırma sürecinde denence (hipotez) olarak adlandırılan bu süreç, bilgi toplamaya ve incelemeye yön verir. Bu nedenle öğretmen yardımıyla çözüm yollarının belirlenmesi gerekir. Öğret­men öğrencilere kazandıracağı amacı dikkate alarak çözüm yollarını oluşturma­ya yardımcı olmalıdır.

KAYNAK:sosyal bilgiler ve hayat bilgiler öğretimi

Hakkında Veli Kuzu

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.

x

Check Also

Çocuğumu Dijital Aletlerden Nasıl Uzak Tutarım?

Çocuğumu Dijitalden Nasıl Uzak Tutarım? Aile olmak gerçekten zor bir iş ve ...