Şeyh Sait Ayaklanması sebepleri, alınan önlemler ve sonuçları

Mayıs 2, 2009 | Veli Kuzu

Sebepleri:
o Cumhuriyet yönetimini kendi çıkarlarına aykırı gören kişilerin “Din elden gidiyor!” parolasıyla bir kısım halkı kışkırtmaları
o Şeyh Sait ve adamlarının saltanat ve hilafeti geri getirmek istemeleri
o Terakkiperver Cumhuriyet Partisi ’nin sert muhalefeti, laiklik karşıtı görüşleri
o İngiltere’nin, o sıralarda görüşülen Musul meselesini kendi çıkarları doğrultusunda çözebilmek için bölge halkını kışkırtması ve ayaklanmaları desteklemesi
o Doğu ve Güneydoğu’da ayrılıkçı akımların gelişmesi
Şeyh Sait adında bir kişi, etrafına topladığı cahil kişilerle hükümete karşı ayaklandı. İsyanın amacı; Türkiye Cumhuriyeti’ni yıkmak ve Osmanlı devlet düzenini geri getirmekti. Ayaklanma, 13 Şubat 1925’te Diyarbakır-Ergani ilçesinin Piran köyünde başlayarak kısa sürede Elazığ, Erzurum, Muş, Bitlis ve Diyarbakır’da etkili oldu, bölgeye yayıldı. İngilizler isyancılara silah ve cephane yardımında bulundu. Ali Fethi Okyar Hükümeti isyanın bastırılmasında başarılı olamayınca istifa etti. Yeni hükümeti kuran İsmet Paşa aldığı askeri ve siyasi önlemlerle isyanı bastırdı.
Alınan Önlemler:
o Bölgeye ordu gönderilmiştir.
o Bölgesel seferberlik ilan edildi (Doğu ve Güneydoğu’da).
o Takrir-i Sükûn (Huzuru Sağlama) Yasası çıkarıldı (4 Mart 1925). Bu kanun 1929 yılına kadar yürürlükte kaldı.
o İstiklal Mahkemeleri kuruldu, suçlular cezalandırıldı.

Sonuçları:
o Ayaklanma bastırıldı, ancak Türk ordusu yıprandı.
o Ayaklanmada rolü olduğu gerekçesiyle Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatıldı (5 Haziran 1925).
o Ayaklanma nedeniyle Musul sorunuyla yeterince ilgilenilememiş ve Irak İngiltere’ye verilmiş (1926-Ankara Ant.)
o Türkiye Cumhuriyeti’ni yıkmaya yönelik ilk isyan bastırılmıştır.
o Türkiye’de çok partili hayata geçiş için yapılan ilk deneme başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
o Şeyh Sait İsyanı, Türkiye’de çok partili hayata geçiş için ortamın uygun olmadığını ve henüz demokrasinin tam anlamıyla uygulanamadığını göstermiştir.
NOT: Şeyh Sait ayaklanması cumhuriyete ve inkılâplara karşı yapıl¬mış ilk büyük isyandır.

“Şeyh Sait Ayaklanması sebepleri, alınan önlemler ve sonuçları” için 40 cevap

  1. Gülizar Boş diyor ki:

    Çok Güzel Olmuş Ellerinize SAğlIK iŞİme ÇOK yARadı

  2. ali kutluay diyor ki:

    bencede gülizar a katılıyorum

  3. özcan diyor ki:

    çok güzel olmuş çok bilgilenmiş oldum

  4. özcan diyor ki:

    SANA KATILIYORUM ÖZCAN

  5. ŞEHRİBAN diyor ki:

    BANA ÇOK YARDIMCI OLDUNUZ ONAYINIZI BEKLİYORUM ÖĞRETMENDEN İYİ NOT ALDIM

  6. alev diyor ki:

    tşk çok yardım etti

  7. Atakan diyor ki:

    Teşekkür ederim gerçekten. Yazılıda soracakmış sanırım, iyi oldu öğrendiğim… Benden Dualarınızı esirgemeyin, Yarın sınavım var…(1 Nisan 2010)

  8. mustafa yiğit diyor ki:

    bu güzel bilgiler için teşekkürler aradım aradım topluca bir yerde bulamadım.

  9. amy diyor ki:

    super otesı olmuuus walla bnı tarıh kabusumdan kurtrdnz saoln

  10. mehemet ali duman diyor ki:

    unutulmaz

  11. nur diyor ki:

    tüm yorum yapan arkadaşlarıma katılıyorm :) ellerinize sağlık

  12. ugur diyor ki:

    Bencede çok güzel olmus!

  13. hakan diyor ki:

    Elinize sağlık.Kısa ve öz olmuş.Ayrıca bazı kişiler şeyh sait’in dinini koruduğunu ve vatanı sevdiğini düşünür.Böylelerine bu yazılar kapak olur

  14. ömer diyor ki:

    valla aferin !!!

  15. Sinan diyor ki:

    Güzel konu

  16. sedat bilen diyor ki:

    yalan yanlış anlatıp sizingibileri kandırıyolarr

  17. reavist diyor ki:

    benim performans ödevim bu olduğu için çok işime yaradı

  18. yusuf diyor ki:

    işin iyi veya kötü olmasından öte çahaleti yok eteceksin ki yarın tekerrür etmesin eytimmmmmm.

  19. Doğukan diyor ki:

    Gerçekten çok işime yaradı hiçbir yerde bulamamıştım,fakat burda buldum. Gerçekten çok teşekkürler. :D

  20. İçimdeki ses diyor ki:

    teşekkürler yaa çok büyük sevap işlediniz.

  21. elif diyor ki:

    şeyh said cahill olamaz ona cahil diyenler asıl cahildir..!!

  22. aleyna diyor ki:

    gerçekten çok güzel olmuş

  23. senem diyor ki:

    çok işe yaradı saolun yni :D

  24. Asdfghjk diyor ki:

    Bu ülkede hiç bir zaman gerçeklerden bahsedilmedi ve bahsedilmeyeceğide açık. Garipsediğim olay eğitim sistemindeki TÜRK ü yüceltme kuramının gidişatına kimsenin dikkat etmemesi,, gidişat iyi değil. UyumaA devam ;)

    Bkz. Apolitik gençlik mi ? Okullardaki ezbezci eğitimin kemalist klon mahsülleri, biz devrimi sizinlemi yapacaktık

  25. Melis diyor ki:

    Şeyh sait isyanının etkilerinide yazsanız ?

  26. reyhan diyor ki:

    çoooooooooooooooooooookkkkkkkkkkkkkkkkkkkk güzel olmuş.Ve çoooookkkkk işime yaradı….

  27. nessie diyor ki:

    çok işime yaradı teşekkürler emeği geçe herkese :D

  28. Ölümüne FENERBAHÇE diyor ki:

    çok beğendim ya süper olmuş sizin sayenizde 3 etkinlik birden doldurdum :) teşekkürler Vielen Dank

  29. mizgin diyor ki:

    gerçekten işime çok yaradı teşekürler

  30. nuray diyor ki:

    çok tşk ederim ödevime çok yardımcı oldunuz işime çok çok yaradı…

  31. nuray diyor ki:

    çok teşekkür ederim ödevime çok yardımcı oldunuz işime çok yaradı…

  32. berna diyor ki:

    nuraya katılıyorum çok işime yaradı….

  33. aynur diyor ki:

    muhteşemmmmmmm tşk ederim

  34. sedef diyor ki:

    yaaaa şahhaneeeeeeeee

  35. defne diyor ki:

    çok teşekkür ederim

  36. taylor diyor ki:

    güzel olmuş ama az daha uzun olmalıydı bence çünkü performans ödevim. 27.02.2014

  37. E&H diyor ki:

    Ellerinize sağlık hazırlayanlara sonsuz teşekkürler… :D Bu site çok işime yaradı … :)

  38. TheGörkem diyor ki:

    Ellerinize sağlık çok işime yaradı yapanın elleri dert görmesinnn

  39. GizliJojuk diyor ki:

    sana katılıyorum görkem

  40. uuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuupps diyor ki:

    hepiniz ankaranın bağları

Bir Cevap Yazın