Sınıfta ve Okulda Bulundurulması Gereken Araç-Gereçler

Aralık 16, 2010 | Veli Kuzu

Sınıfta ve Okulda Bulundurulması Gereken Araç-Gereçler
Eğitim-öğretim, amacı gerçekleştirecek biçimde düzenlenmiş fiziki ortamlarda yapılmalıdır. Olanaklar ölçüsünde
bu ortamları hazırlamak öğretmen için eğitsel bir gereklilik olduğu kadar, aynı zamanda ilgili yasal düzenlemelerle
kendisine verilmiş bir görevdir. Öğretmen çalıştığı okulda derslik ve diğer bölümleri ilgili mevzuatta yer alan şekliyle
düzenlemelidir. Dershanelerde yazı tahtasının üst kısmına Atatürk’ün portresi, onun üstüne ay yıldız sağa bakacak
şekilde Türk Bayrağı, Atatürk’ün portresinin duruşuna göre sağına İstiklâl Marşı, soluna Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi
asılır.
Öğretim yılı süresince öğrenci-öğretmen iş birliği ile geliştirilen ve güncelleştirilen Atatürk Köşesi oluşturulur. Dersliklerde
duyuru ve öğrenci etkinlikleri panosu yer alır. Kulüp etkinlikleri panosu, ünite/tema köşeleri, sanat etkinlikleri köşesine
ve diğer ihtiyaç duyulan ilgi köşelerine yer verilebilir. Öğrenme-öğretme etkinlikleri için sınıfa materyal (haritalar,
kesir tabloları, yerküre, pusula vb.) getirilir, etkinlik süresince sınıfta bulundurulur. Konulara ilişkin olarak getirilen araçgereçler
etkinlik sonrasında kaldırılmalıdır. Bazı sınıfların ve konuların özelliğine göre sınıfta uzun süreli bulundurulacak
araç/gereçler olabilir. İlk okuma-yazma öğretiminin bitimine kadar sesler ve metinler, doğal sayılar ve saymalar ile
ilgili beceriler gelişinceye kadar yüzlük sayma tablosu, zaman kavramının kazandırılması ve geliştirilmesi için zaman
şeritleri uzun süreli olarak sınıfta yer alabilir.
Her sınıfta sınıf kitaplığı bulundurulur. MEB İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nde geçen kitapların yanı sıra, öğrenci
gelişim düzeyleri ve 100 temel eser dikkate alınarak kitaplık düzenlenir. Kitaplıkta sınıf kitaplık defteri ve kitap izleme
defteri/formu/kartları tutulur. Öğretmenin kişisel çabasıyla sağlanmış kitap, CD, disket, kaset vb. araçlar sınıfın malı
sayılır. Öğretmenin okul veya sınıf değiştirmesi durumunda bu kitap ve diğer kaynaklar aynı sınıfta bırakılır. Birleştirilmiş
sınıf uygulaması yapılan dersliklerde A ve B grubu bir arada ise etkinlik köşeleri ayrı ayrı düzenlenmelidir.
Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 149. ve diğer mevzuatın ilgili hükümleri doğrultusunda
okul koridorları düzenlenmelidir. Okul koridorları Atatürk’ün eğitim ve diğer konularla ilgili düşüncelerini açıklayan söz,
yazı ve resimlerle Talim ve Terbiye Kurulunca önerilmiş Türk büyüklerine ait resimler ile Türk tarih ve kültürüne ait levhâlar
ve haritalar, eğitici ve sanat değeri olan resimler, saat ve takvim ile okul gazetesi bulundurulur. Öğrencilerin, resim,
şiir, kompozisyon gibi etkinlikleri ile tiyatro, müzik, hâlk dansları, bayram törenleri ve kutlama günlerine ait çekilmiş
fotoğrafları okul koridorlarındaki panolarda uygun sürelerde sergilenir. Öğretim programlarında belirtilen ders araç/
gereci, imkân bulunduğu takdirde ayrı bir odada düzenli bir şekilde bulundurulur ve kullanılmaya hazır tutulur.
Olanaklar ölçüsünde okullarda, öğrencilerin gezip oynamaları ve sportif faaliyetlerde bulunmaları için çevre
imkânlarından yararlanılarak kum havuzu, voleybol, basketbol sahâları gibi yerler ile asılma, tırmanma, denge, atlama
gibi araçlar sağlanır. Bu araçların düzenli olarak bakımı ve onarımı yapılır. Bahçesi elverişli okullara uygulama
bahçesi düzenlenir, bu alanlarda tarım çalışmaları ve denemeleri yapılır. Tüm bu düzenlemelerin temiz derslik ve
bölümlerde anlamlı olacağı unutulmamalıdır.
Sınıflarda programların öngördüğü eğitim materyallerine de yer verilmelidir.
Birleştirilmiş sınıflarda A ve B grubu için ayrı ayrı düzenlenir.
Boya-badana: Sınıfın tertip, düzen ve temizliği ile hijyeninin sağlanması sınıf iklimi açısından çok önemli bir unsurdur.
Temiz, düzenli ve bakımlı bir sınıf ortamı; “Burada bulunan insanlar değerlidir, burada önemli işler görülmektedir.”
mesajını içerir.
Ayrıca sınıfta hangi renk boya kullanılacağına öğretmenin öğrencileriyle beraber karar vermesi öğrencilere; “Sen
değerlisin, sen önemlisin, senin fikrinden yararlanmak istiyorum” mesajı verebilir. Renk seçiminde, küçük yaş grupları
için çok parlak renklerin, daha ileri yaş grupları için de pastel tonların, bozkır bölgelerinde yeşil ve mavi gibi renklerin
ormanlık ve yeşil bölgeler için de sarı ve tonları gibi sıcak renklerin tercih edilmesi kuralına uygun davranılabilir.
Dikkat edilmesi gereken bir başka nokta da duvarların yaklaşık olarak yerden bir metre kadar yükseklikteki kısmının
koyu renklerle boyatılmasıdır. Bunun “Burası kirletilebilir alandır.” gibi olumsuz bir algı yarattığını söyleyebiliriz. Bununyerine evlerimizdeki uygulamanın aynısının sınıflarda da tercih edilmesi, yani duvarın aynı renkte boyanması daha
uygun olabilir.
Köşe, pano ve zaman şeritleri: Sınıfın duvar, köşe, pano ve zaman şeritlerinin, oluşturulması ve değiştirilmesi konusu
da sınıf ikliminin olumlu olmasına etki edebilir. Yeni bir sınıf alan öğretmen önce sınıfında bulunan eski materyalleri
kaldırarak işe başlamalıdır. Öğretmen sınıflarda zorunlu olarak bulunması gereken Atatürk Resmî, İstiklal Marşı ve
Gençliğe Hitabe gibi taşınır dayanıklı malların yanında dersin ve konunun özelliğine göre sınıfına hangi araç/gereçlerle
hangi materyalleri getireceğine ve ne kadar süre sınıfta bulunduracağına karar vermelidir. Özellikle köşe, pano
ve zaman şeridi gibi eğitimsel araçların öğretmen tarafından hazırlanması sınıf için daha anlamlı olabilecektir.
Örneğin pano, köşe ve zaman şeritlerine, öğrencilerin yaptığı ve öğretmen tarafından seçilerek asılan resim, şiir,
yazı gibi çalışmaların, belirli gün ve haftalar ve millî bayramlar nedeni ile yapılan sınıf içi süslemelerin çok uzun süre
buralarda asılı durması belli bir zaman sonra öğrenciler tarafından kanıksanacağı için eğitsel değerini yitirecek ve bir
anlam taşımayacaktır. O nedenle bu tür çalışmalar belli zaman aralıklarında yenileri ile değiştirilmelidir.
Bazı okullarda da duvarlara, “Lüzumsuz ise söndür, sağdan yürüyünüz, yerlere çöp atmayınız!”
gibi uyarı levhaları asılmaktadır. Bu uyarı levhalarının genel olarak yapılması istenmeyen
davranışları teşvik eden bir yönü olduğu ve aslında bir işe yaramadığı bilinmektedir.
O nedenle bu uyarı levhalarını köşelere asmak okulun temizliğinin sağlanması ve bunun
sürekli hâle getirilmesi amacına hizmet etmemektedir.
Kimi araç-gereç ve materyaller sadece belirli ders saatlerinde sınıfa getirilmeli ve dersten sonra tekrar araç odasına
kaldırılmalıdır. Dolapların üzerinde bulunan küreler, sınıfta üst üste asılı duran haritalar, duvarlara asılan değişik
materyaller sınıfı hantallaştırmaktan ve görsel kirlilik oluşturmaktan başka bir işe yaramayacağı gibi sınıfın ikliminin
de bozulmasına neden olabilir. Örneğin projeksiyonun olduğu bir sınıfta öğretmenin tepegöz bulundurması uygun
olmayacaktır. Sınıflarda bulundurulacak araç/gereçler eğitimsel amaçlara hizmet etmesi gerekir.
Bazı öğretmenler ne kadar çok çalıştıklarını, ne kadar çok ürettiklerini göstermek istercesine sınıfının bütün duvarlarını
yapılan etkinliklerle doldurmaktadırlar. Bu uygulama öğretmenin performansı hakkında bir fikir vermeye yönelik
bir uygulama olsa da aslında sınıf yönetimi konusundaki bir yetersizliği de ortaya koymaktadır.
Bazen de öğrencilerin özenerek hazırladıkları, emek harcadıkları çalışmalar,
onların göremeyeceği, okuyamayacakları kadar yükseğe asılarak
öğrencilere “Üretilen ürünün görülmesi çok da önemli değildir.”
gibi bir olumsuz mesaj verilmektedir.
Kimi öğretmenlerimiz neredeyse bulabildikleri bütün kitap, dergi ve
diğer materyalleri masalarının üzerine yığmaktadır. Öğretmen bu davranışı
ile belki işinin ne kadar yoğun olduğu mesajını vermek istemektedir.
Oysa bu davranışın verdiği bir başka olumsuz mesaj da öğretmenin
“düzen ve estetik konusunda ne kadar yetersiz olduğu” şeklindedir.
Oturma düzenleri: Oturma düzenleri tek düze ise ve sürekli aynı yapı
korunuyorsa, öğrenciler arka arkaya dizilen sıralarda oturuyor ve sadece
birbirlerinin enselerini görebiliyorlarsa böyle bir ortamda sınıf ikliminin
olumlu olması beklenemez. Çünkü bu ortam çocukların sağlıklı iletişim
kurabilecekleri bir ortam değildir. Böyle bir durumda öğretmenin yapacağı
şey, zaman zaman dersin, konunun, yöntemin özelliğine göre oturma
düzenlerini değiştirmektir. Burada herhangi bir oturma düzenini ön plana
çıkarmak yerine öğretmenin hangi oturma düzenlerini kullanacağına yaratıcılığı
oranında karar vermesini beklemek daha sağlıklı olabilir.Bunların yanında sınıfın, öğrencilerin etkinlikler esnasında akran öğrenmelerini gerçekleştirebilecekleri eğitsel gezilere
imkan sağlayacak şekilde düzenlenmesi sağlanabilir.
Tablo 8: Sınıf İçi Etkinliklerle İlgili Değişik Oturma Düzenleri
“ U ” Şeklinde oturma düzeni
Çok farklı amaçlar için kullanılabilecek bir yerleşim şeklidir. Öğrenciler
rahat çalışabilecekleri bir çalışma alanı bulurlar. Perdeye yansıtılan
her türlü görüntü rahatlıkla izlenebilir.
Öğrenciler birbirleri ile kolaylıkla yüz yüze iletişim kurabilirler. Kısa süreli
grup çalışmaları yapılabilir.Bu oturma düzeninde münazara, deney
gibi etkinlikler yapılabilir.
Ekip çalışması oturma düzeni
Karşılıklı oturan öğrenciler birbirleri ile kolaylıkla iletişim kurabilirler. Bu
yerleşimde gerektiğinde bazı öğrenciler sandalyelerinin yönünü değiştirerek
tahtayı veya perdeyi rahatlıkla izleyebilirler .Bu oturma düzeninde
özellikle Sosyal Bilgiler-Hayat Bilgisi derslerinde tartışma etkinlikleri
yapılabilir.
Konferans masası oturma düzeni
Bu yerleşimde öğretmenin önemi minimuma inerken sınıfın önemi
ön plana çıkar. Öğretmenin masanın ortasında oturduğu yerleşimde
ise öğrenciler öğretmen ile daha kolay iletişim kurabilirler. Bu yerleşimin
en önemli dezavantajı ise daha resmî bir iletişim ortamı yaratmasıdır
Bu oturma düzeninde tartışma, fikir paylaşımı ve beyin fırtınası gibi etkinlikler
yapılabilir.
Daire şeklinde oturma düzeni
Sadece sandalyeler kullanılarak çabuk ve kolaylıkla oluşturulabilir.
Grup tartışmaları için ideal bir yerleşim şeklidir. Bir ders içinde birkaç
defa kısa süreli tartışma grupları oluşturulduktan sonra eski hâline kolaylıkla
dönüştürülebilir .Bu oturma düzeninde gözlem becerilerinin
arttılmasına yönelik etkinlikler yapılabilir.Örnek olarak resim dersinde
obje çizimi yaptırılabilir.
Grupların gruplanması oturma düzeni
Bu yerleşim şekli, rol yapma, münazara veya grup çalışmalarını
gözlemleme gibi etkinliklerde kullanılabilir.
En fazla uygulanan biçimi ortada birleştirilen masaların çevresinde
ikişer grubun yerleştirilmesi, diğer kenarlara da grup çalışmasını gözlemleyecek
grupların yerleştirilmesidir. Bu oturma düzeninde sosyal faaliyet
etkinliklerine ve tartışma-münazara gibi etkinliklere yer verilebilir.Çalışma istasyonu oturma düzeni
Aktif laboratuar çalışmaları için uygun bir yerleşimdir. Her çalışma
istasyonu çevresine iki öğrenci yerleştirilir. Öğretmen nelerin yapılması
gerektiğini uygulama ile gösterdikten sonra öğrenciler işbirliği yaparak
verilen çalışmayı yapar.
Proje veya özel çalışma grupları oturma düzeni
Bu yerleşim oldukça büyük alanı bulunan sınıflar için veya toplantı
salonlarında uygulanabilecek bir yerleşimdir.
Ders dışı etkinlikler için de kullanılabilir. Grup projelerinin hazırlanarak
tartışmaya açılacağı çalışmalar için ideal bir yerleşimdir.
Klasik sınıf oturma düzeni
Eğer yukarıda önerilen yerleşim şekilleri sınıfların büyüklük, donanım,
kalabalık öğrenci gibi sınırlıklar nedeniyle uygulanamıyorsa klasik sınıf
oturma düzeni uygulanabilir.
Teknolojik donanım: Önemli olan sınıfa ne kadar çok teknolojik donanım sağlandığı değil bu donanımın ne kadar
etkin ve verimli kullanıldığıdır. Öğretmen sınıfının gereksinimi olan teknolojiyi temin etmek için okulun ve çevrenin
olanaklarından yararlanmalıdır. Ancak, teknolojinin sınıfta aksesuar olarak durması kaynakların israf edildiği ve akılcı
kullanılmadığı anlamına gelir. Teknolojinin iyi bir planlama ile en uygun kullanımı sağlanmalıdır.
Bazı sınıflarımızda üzerleri kenarı dantelli bezlerle örtülü bilgisayarlar, projeksiyonlar, yazıcılar vs. yanında bazı okullarımızda
duvara monte edilen demir kafesler, bu kafeslerin içine kilitlenmiş televizyonlar bulunmaktadır. Bazı sınıflarda
da bu demir kafeslerin altında bir de biraz daha küçük demir kafesler mevcuttur. Onlarında film oynatıcılarını
tehlikelere karşı korumak gibi bir amaçla yapıldığını söylenebilir. Oysa sınıflarda öğrenci sağlığı ve yaşamı açısından
tehlikeli olabilecek araç gereçler saklanabilir ya da dolaplara kilitlenebilir. Bunun dışında hiçbir araş gereç saklanmamalıdır.
Kitaplar dolaplara kilitlenmemelidir. Bazı şeyleri saklamak, kilitlemek çocuklara, “Sen bunlara zarar verebilirsin,
sende böyle bir potansiyel var.” mesajı verebilir. Böyle bir uygulama da sınıf iklimi olumsuz olarak etkileyebilir.
Ders araç/gereçleri ve diğer materyaller; Ders araç/gereci ders etkiliğinde kullanılan, bu amaçla üretilen ve piyasada
bulunabilen materyaller akla gelmektedir. Aslında doğada bulunan her şey bu amaçla kullanılabilir. Önemli
olan, bu tip materyaller kullanmanın yanında doğada ve çevrede bulunan materyalleri de kullanabilmektir. Köy
koşullarında ise, eğer temini mümkün olmayan materyallerin kullanılması durumunda doğada ve çevrede bulunan
materyallerle bu gereksinimleri karşılanabilir.
Doğada ve çevrede bulunabilecek kil, değişik amaçlarla ve çeşitli etkinliklerde kullanılabilir. İlaç kutuları, karton
kutular geometrik şekillerin tanıtımında, karpuz ve portakal gibi materyaller küre ve geometrik şekillere örnek olarak
gösterilebilir. Dereceli maşrapa ve sürahilerin hacim ölçüleri için, iplerin de standart olmayan uzunluk ölçülerinin kavratılması
amacıyla kullanılması mümkündür. Erozyon fikrinin verilmesi için eğer varsa yakın bölgede meydana gelen
sel ya da toprak kayması yerinde inlenebil

“Sınıfta ve Okulda Bulundurulması Gereken Araç-Gereçler” için 4 cevap

  1. ibrahimkılıç diyor ki:

    iyi riça ederim

  2. ibrahimkılıç diyor ki:

    ne olursunuz yapın

  3. AHUEDA diyor ki:

    Ve Ben herzaman Başarılı olduğum şeyden sınıfta kaldım

  4. ASUMAN diyor ki:

    ben daha bı test çözdüm lan

Bir Cevap Yazın